۰۲ اسفند

همه پروتئین ها مثل هم نیستند! برخی از آنها مانند پروتین وی (به لاتین Whey) بهترین هستند.

پروتئین وی یا همان پودر آب پنیر حاوی بازه قابل توجهی از آمینو اسیدهای ضروری است و سریع جذب بدن می شود. مطالعات متعددی نشان می دهند این ماده مقوی کمک شایانی به افزایش استقامت، عضله سازی و کاهش چشمگیر وزن (از طریق چربی سوزی) می نماید.

در هر صورت پودر آب پنیر چیزی فراتر از یک پروتئین است(برای آشنایی کامل با پروتئین ها در مجله تناسب اندام بخوانید)؛ این ماده حاوی بسیاری مواد مغذی دیگر با تاثیرات قوی برای بدن انسان می باشد. اغراق نیست اگر بگوییم این مطالعات و نتیجه حاصل شده از آن، یکی از مفیدترین مطالعات انجام شده در جهان می باشد. در این مطلب به معرفی و کاربرد این ماده مغذی و همچنین تاثیر گذاری آن بر سلامت می پردازیم.

 

پروتئین وی چیست؟

پروتئین وی بخشی از شیر است که در زمان فرآوری پنیر (مراحل آن را در وبسایت کاله بخوانید) از قسمت مایع شیر جدا می شود. این ماده ترکیبی از پروتئین های موجود در مایع شیر است و اگر تا بحال سعی کرده باشید پنیر خانگی تهیه کنید، آن را به شکل تکه های سفید رنگ بر روی سطح شیر در حال جوشیدن مشاهده کرده اید.

شیر متشکل از دو نوع پروتئین اصلی می باشد؛ ۸۰% کازئین و ۲۰% پروتئین وی

همانطور که قبل تر اشاره شد، پروتئین وی در بخش مایع شیر یافت شده و در زمان فرآوری پنیر، بصورت لخته (تکه تکه شده) از شیر جدا شده و به عنوان یکی از محصولات جانبی شیر استخراج می گردد.

اگر تا به حال درب مخزن تولید ماست را باز کرده باشید حتما لایه ای شناور بر روی سطح آن دیده اید و آن چیزی نیست جز پروتیئن وی! تولیدکنندگان قبلا این قسمت را جدا نموده و دور می ریختند تا زمانی که اهمیت آن و فواید آن عیان شد. و حالا آن را به عنوان محصول جانبی استخراج نموده و برای عرضه با بازار تهیه می نمایند.

پس از جدا سازی از شیر، این ماده در ادامه فرآیند تولید، مراتب مختلفی را سپری می کند تا در نهایت به شکل پودر آب پنیر استخراج شده و به بازار عرضه می شود تا به اشکال مختلفی در محصولات غذایی متعددی بکار گرفته شود.

پروتئین وی به تنهایی طعم خوبی ندارد و عموما در پودر های کیک وانیل شکلات، و کیک توت فرنگی بیشترین مصرف را دارد. ورزشکاران نیز به عنوان مکمل غذایی پودر آب پنیر را معمولا به همراه پودر کاکائو مصرف می کنند.

نکته مهم: در مواقع مصرف پودر کیک ها به محتوای آن توجه نمایید چراکه ممکن است برخی محصولات حاوی سایر مواد غیر مغذی مانند شکر تصفیه نشده باشند.

علی رغم اینکه این ماده مغذی به تنهایی طعم خوبی ندارد، در نقطه مقابل آن بسیاری از محصولاتی که حاوی پودر آب پنیر هستند طعم بسیار دلنشین و جذابی دارند و استفاده از آن در دستورات غذایی نتیجه متمایزی خواهد داشت. (بطور مثال اسموتی هایی که در کافه ها سرو می شوند و حاوی این ماده مغذی هستند طعمی متمایز از اسموتی های فاقد این ماده دارند.)

یکی دیگر از ویژگی های مخصوص این پودر سازگاری آن است. بطور مثال، مصرف لاکتوز (قند شیر) باید به دقت و با در نظر گرفتن شرایط باشد و ممکن است در برخی افراد ایجاد حساسیت نماید ولی پروتئین وی اینچنین نتایجی در بر ندارد.

مصرف عمومی روزی ۲۵ الی ۵۰ گرم از پودر آب پنیر در برنامه غذایی کاملا مناسب و تاثیر گذار است. این نکته بخصوص برای ورزشکاران، افرادی که هدف کنترل وزن خود را دارند و همچنین افرادی که با کمبود پروتئین مواجه هستند اهمیتی کلیدی دارد.

 

پودر آب پنیر، تکمیل کننده نیاز پروتئین و تامین کننده آمینو اسید بدن

پروتئین ها تشکیل دهنده اصلی بدن انسان هستند و تاثیر بسزایی در شکل گیری و کیفیت تاندون ها، اندام و پوست دارند. اجزای اصلی بدن انسان از پروتئین ها در کنار هورمون ها، آنزیم ها، پیام رسان های عصبی و مولکول ها تغذیه می شود.

پروتئین ها منبع تغذیه اصلی انقباض و سازندگان عظلات بدن؛ از آمینو اسیدها (درباره آمینو اسید ها در ایران بدن) تشکیل شده اند و به شکل مولکول های کوچک در هم تنیده و رشته ای هستند.

برخی از آمینو اسیدها توسط سلول های بدن ساخته می شوند و برخی دیگر (مانند پروتئین وی) از طریق غذا تامین می شوند. منبع پروتئینی که شامل ۹ آمینو اسید ضروری باشد کامل ترین پروتئین است و آن چیزی نیست جز پودر آب پنیر. این ماده مغذی همچنین منبع غنی آمینو اسیدهای شبکه ای (BCAAs) مانند لوسین(leucine) و همچنین شامل مقادیر زیادی سیستئین(cysteine) می باشد.

مطالعات نشان می دهند لوسین کلیدی ترین آمینو اسید عامل رشد بدن و سیستئین تقویت کننده قدرت آنتی اکسیدان سلولی هستند. پس در نتیجه پروتئین وی یک منبع مغذی غنی و کامل بوده، و نقش کلیدی در رشد بدن انسان دارد.

 

 

انواع پودر آب پنیر: کنسانتره، ایزوله (تفکیک شده) و هیدرولیزه

 

تفاوت اصلی انواع پودر آب پنیر، فرآیند تولید آن است و مشخصات محصول بدست آمده نهایتا بدین ترتیب می باشد:

     –  کنسانتره(متراکم): غلظت پروتئین حدود ۷۰% تا ۸۰%، حاوی مقداری لاکتوز (قند شیر)، کمی چرب و خوش طعم تر از دیگر فرآوری ها می باشد.

     –  ایزوله(تفکیک شده): غلظت پروتیئن۹۰% یا بیش از آن، کمترین میزان لاکتوز و چربی، دارای مقادیر زیاد مواد مغذی به نسبت کنسانتره آن.

     – هیدرولیزه: بسیار سریع جذب و هضم می شود، ۲۸% تا ۴۳% تاثیرگزاری بیشتری نسبت به فرآورده ایزوله بر افزایش انسولین (قند خون) دارد.

در مجموع به نظر می آید فرآورده کنسانتره این محصول بهترین انتخاب باشد. ولی در هر صورت اگر شما با فرآورده متراکم آن را به دلیل چربی و لاکتوز موجود در آن ترجیح ندهید، پیشنهاد می شود از فرآورده ایزوله یا هیدرولیزه آن استفاده نمایید.

به یاد داشته باشید فرآورده متراکم آب پنیر خوش ذاعقه و پرطرفدارترین نوع آن به شمار می رود و در عین حال مطالعات نشان می دهند نوع ایزوله آن به مراتب مفیدتر از نوع کنسانتره آن است.

پودر آب پنیر در عین حال ارزانترین ماده مغذی طبیعی به شمار می رود.

 

تاثیر پودر آب پنیر در کاهش وزن

تاثیر مصرف پروتئین به عنوان ماده مغذی مکمل برای کمک به کاهش وزن کاملا شناخته شده است؛ این پروتئین منجر به افزایش و تقویت انرژی به میزان ۸۰ الی ۱۰۰ کالری در روز می شود و به عبارت دیگر مصرف کنندگان آن، روزانه ۴۴۱ کالری کمتر از سایرین مصرف خواهند کرد.(همچنین مطلبی از گروه علمی-پزشکی باشگاه خبرنگاران جوان، اینجا بخوانید)

نتایج یکی از مطالعات نشان می دهد اگر فردی میزان ۲۵% از نیاز کالری روزانه خود را از طریق پروتئین تامین نماید، ۶۰% میل کمتری به تغذیه در زمان نامناسب نسبت به سایرین دارد. استفاده از پروتئین وی بهترین راه برای تامین این نیاز و ضمن بهره مندی از فواید مهم آن، منجر به نتایج ملموس در کاهش وزن می شود.

مطالعات نشان می دهند مصرف پروتئین وی به عنوان منبع اصلی تغذیه، تاثیری به میزان ۳٫۵ کیلوگرم کاهش وزن و بطور همزمان باعث تقویت ماهیچه ها می شود.

 

سایر فواید پودر آب پنیر و تاثیرات آن بر سلامتی

پودر آب پنیر در عین حال چیزی بیش از یک منبع غنی و با کیفیت پروتئین بوده و دارای مواد مغذی دیگری نیز است. این ماده غنی حاوی لاکتوفرین (lactoferrin)، بتا لاکتوگلوبین (beta-lactoglobulin)، آلفا لاکتوبومین (alpha-lactalbumin) و ایمونوگلوبین (immunoglobulins) می باشد.

بله, در حال صحبت از ویژگی متمایز این ماده مغذی هستیم که علاوه بر عضله سازی، لاغری و استقامت؛ فواید متمایزی بر حفظ سلامتی دارد.

کاهش فشار خون، قند خون و کاهش استرس و ابتلا به افسردگی از دیگر فواید مفید مصرف این پروتئین است.

از فواید دیگر آن می توان به جلوگیری از بروز سرطان، کاهش ابتلا به هپاتیت، افزایش تراکم استخوانی مینرال، بهبود عملکرد سیستم ایمنی در بیماران مبتلا به ایدز (HIV) و افزایش طول عمر موش ها! اشاره کرد.

 

شیوه مصرف، میزان مصرف و عوارض

مصرف روزانه پودر آب پنیر به میزان ۱ تا ۲ قاشق غذا خوری (معادل ۲۵ تا ۵۰ گرم) بصورت روزانه و بعد از ورزش توصیه می شود. البته به یاد داشته باشید اگر مصرف پروتئین شما بالاست، اضافه کردن پروتئین وی به برنامه غذایی روزانه شما الزامی ندارد.

برخی احتمالات نشان از این دارند که مصرف بی ملاحظه این ماده مغذی می تواند سبب بروز پوکی استخوان و آسیب کلیوی شود؛ در واقع عملکرد پروتئین باعث پیشگیری از بروز پوکی استخوان می شود و بر روی کلیه های سالم نیز تاثیر منفی ندارد؛  در هر صورت، برخی افرادی که مشکلات کبد یا کلیوی دارند احتمالا باید از مصرف پروتئین ها پرهیز کنند و یا دست کم قبل از مصرف با پزشک خود در میان گذاشته و با تایید ایشان مصرف کنند.

مصرف بی رویه و نادرست پودر آب پنیر ممکن است سبب بروز مشکلات گوارشی مانند تهوع، نفخ، اسهال و شکم درد شود. برای کسانی که با کناسنتره پروتئین وی سازگاری ندارند، ایزوله یا هیدرولیزه آن پیشنهاد می شود. علاوه بر آن میتوان خوراکی های مغذی دیگری مانند نیمرو(به شرطی که کاملا پخته شده باشد)، تن ماهی، ماست یونانی، کره بادام زمینی، پنیر، نخود فرنگی، نوشیدنی های پروتئینه، تخمه کدو تنبل، کره گردو، شِیک های پروتئینه، آووکادو و سالاد مرغ و پاپ کرن پنیری را بجای آن مصرف کرد تا نیاز پروتئین بدن برآورده شود.

در مجموع پودر آب پنیر ( پروتئین وی) برای حفظ سلامتی فوق العاده مفید بوده و بسیاری از افراد بدون هیچ مشکلی آن را در وعده روزانه مصرف می کنند.

 

منبع: healthline.com

دیدگاه بگذارید